Zgnilec złośliwy (zgnilec amerykański)

Jest to zakaźna, wysoce zaraźliwa choroba czerwia o przebiegu złośliwym, na którą choruje i zamiera czerw zasklepiony w stadium larwy wyprostowanej, rzadziej przedpoczwarki lub poczwarki. Choroba występuje powszechnie tam gdzie hodowane są pszczoły w okresie wychowu czerwia w rodzinie (wiosna, lato i jesień). Najostrzej przebiega ona w najcieplejszej porze roku, w Polsce w drugiej połowie lata. Zgnilec złośliwy jest znany od czasów Arystotelesa. Naturę zakaźną tej choroby udowodnił White, który w 1904 r. wyizolował i opisał czynnik etiologiczny choroby -Bacillus larvae. W Polsce i w większości krajów choroba jest zwalczana z mocy ustawy. Etiologia. B. Iarvae jest laseczką o wymiarach 0,2÷0,8 x 2÷5 um, która występuje pojedynczo lub w formie krótkich łańcuszków. Na podłożach płynnych wykazuje tendencje do tworzenia nitek. Drobnoustrój może wykazywać ruchy dzięki 30÷35 rzęskom ułożonym peritrichalnie. B. larvae wytwarza cienkościenne, ełipsowatego kształtu endospory ułożone w komórce centralnie lub subterminalnie. Przy centralnym ułożeniu endospor w komórce, sporangia mają kształt wrzecionowaty. Jest on Gram dodatni, w starych hodowlach Gram chwiejny. B. Iarvae rozwija się i zarodnikuje na podłożach wzbogaconych w tiaminę, o niskim potencjale oksydo-redukcyjnym i stężeniu cukrów poniżej 2,5%. Do izolacji i namnażania B. larvae są stosowane podłoża wg Bailey’a i Lee, Bailey’a i Gibbsa, Forstera i Michaela. Wszystkie te podłoża nie zawierają w swoim składzie glukozy, która przedłuża logarytmiczną fazę wzrostu, skraca przeżywalność form wegetatywnych i hamuje zarodnikowanie. Dodatek glukozy w stężeniu powyżej 3,0% hamuje całkowicie wzrost. Zarodnikowanie przebiega najlepiej na podłożu Holsta-Sturtewanta w modyfikacji Azumy i na podłożu jajowym. Dobry wzrost uzyskuje się również na agarze zawierającym 5,0% krwi baraniej i 1,0% glukozy.